واکاوی ظرفیت ها و محدویت های بازی رایانه ای «تمدن» در آموزش تاریخ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

10.48310/rhe.2026.23260.1197

چکیده

پیشینه و اهداف: ظهور فناوری‌های نوین و بازی‌های رایانه‌ای، چشم‌انداز تازه‌ای در عرصۀ آموزش و یادگیری گشوده است، به‌ویژه آنکه فراگیران در مقاطع مختلف تحصیلی از مخاطبان اصلی این رسانه به شمار می‌روند. در حوزۀ آموزش تاریخ، بازی‌های رایانه‌ای استراتژیک می‌توانند محیطی تعاملی و شبیه‌سازی‌شده برای درک فرآیندهای تاریخی فراهم آورند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و ظرفیت‌های آموزشی این بازی‌ها و به‌صورت موردی، تجزیه‌وتحلیل بازی استراتژیک «تمدن» در آموزش تاریخ انجام شده است. روش‌ها: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با چارچوبی کیفی انجام شده است. گردآوری داده‌ها از طریق مرور اسنادی و کتابخانه‌ای، تحلیل محتوای بازی تمدن با تمرکز بر سازوکارهای تصمیم‌گیری و بازنمایی رخدادهای تاریخی و تحلیل تطبیقی با اصول برنامه درسی تاریخ صورت گرفته است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این بازی می‌تواند از طریق تقویت تفکر تاریخی، ایجاد درگیری شناختی و پیوند میان دانش نظری و تجربه، به بهبود درک تاریخی دانش‌آموزان کمک کند. با این حال، چالش‌هایی همچون بازنمایی گزینشی تاریخ و غلبۀ نگاه غرب‌محور، ضرورت تحلیل انتقادی و طراحی راهبردهای تربیتی مناسب را آشکار می‌سازد. نتیجه‌گیری: با وجود برخی محدودیت‌ها، بازی تمدن می‌تواند به‌عنوان ابزاری مکمل و انگیزاننده در کنار روش‌های سنتی، در فرایند یاددهی-یادگیری تاریخ مورد استفاده قرار گیرد. همچنین توسعه بازی‌های بومی با محوریت تاریخ و فرهنگ ایران برای نظام آموزشی کشور پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 11 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 30 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش: 20 آذر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار